امروز می خوام یه پست راجع به رصد خانه ملی بذارم! (منبع:http://www.nojumi.org)

جمشيد قنبري" رييس انجمن نجوم ايران گفت : رصدخانه ملي ايران كه همزمان با روز جهاني نجوم سال 2009 راه ‌اندازي مي‌شود ، مجهزترين و مهمترين رصدخانه خاورميانه خواهد بود.

به گزارش واحد خبر مركز مطالعات و پژوهش هاى فلكى ـ نجومى به نقل از سايت "irna"، قنبري روز پنجشنبه در گفت وگو با ايرنا افزود : با راه‌اندازي اين رصدخانه نيازي به اعزام دانشجويان دكتري رشته نجوم براي پژوهش به خارج از كشور نيست .
وي اظهار داشت : هم‌اكنون كارهاي رصدي جزيي در كشور انجام مي‌شود، چرا كه كارهايي اساسي نياز به تلسكوپ‌هاي بزرگ حداقل دومتري دارد كه باراه‌اندازي رصدخانه‌ملي اين مشكل نيز رفع خواهد شد.
اين مسوول با اشاره به پيشينه ‌قوي ايران در علم نجوم اضافه ‌كرد: راه‌اندازي رصدخانه ملي علاوه بر جذب منجمان موجب جذب محققان و پژوهشگران ساير علوم نيز مي‌شود.
قنبري خاطرنشان ساخت: كشور ايران به‌علت داشتن وسعت و شرايط آب و هوايي از ويژگي خاصي در منطقه براي احداث رصدخانه ملي برخوردار است، در حالي كه بيشتر كشورهاي منطقه به‌علت نداشتن اين شرايط توانايي ايجاد رصدخانه ملي را ندارند.
وي ادامه داد: كشورهاي اروپايي تاكنون بصورت مشاور با ايران جهت احداث رصدخانه‌ملي همكاري‌هاي زيادي داشته‌اند و اشتياق فراواني براي راه‌اندازي اين مكان دارند.
اين مسوول بابيان اين مطلب كه تا پايان سالجاري پروژه مكان‌يابي رصدخانه ملي به پايان مي‌رسد، گفت: پس از آن در مدت زمان ساخت تلسكوپ 2.6 متري كه تقريبا دو سال طول مي‌كشد، ساختمان اين رصدخانه نيز احداث خواهد شد.
وي اعتبار در نظر گرفته‌شده براي احداث رصدخانه ملي را 150 ميليارد ريال اعلام و تصريح كرد: اين طرح چون ملي است تامين اعتبار خواهد شد.
رييس انجمن نجوم ايران از تقديم طرح نامگذاري روز جهاني نجوم در دو ماه آينده به هيات دولت خبرداد و يادآورشد: هدف از تصويب اين طرح آشنايي مردم كشورمان با نجوم خواهد بود.
قنبري در پايان خاطرنشان ساخت: هم اكنون 60 منجم حرفه‌اي و شش هزار منجم آماتور در كشور فعاليت مي‌كنند.

تغییر در بسامد ظاهری یک چشمه ی نوری یا صوتی به علت حرکت نسبی چشمه و ناظر است.مثلا نور ستاره های کهکشان های دور (وقتی از زمین رصد می شوند) یک انتفال به سرخ نشان میدهد زیرا این کهکشان ها در حال دور شدن از ما هستند.

اثر فوتو الکتریک(Photoelectric effect)

به گسیل الکترون از یک جسم بر اثر تابش نور به ان جسم گفته می شود.برای هر جسم معین بسامد نور باید از حد معینی بیشتر باشد تا الکترون از جسم گسیل شود.

اصل بر هم نهی(Principle of superposition)

بنا بر این اصل جابجایی هر نقطه بر اثر اجتماع چند موج در ان مساوی برایند جابجاییهای حاصل از هر یک از موجهاست.این اصل اساس نظریه ی تداخل و پراش امواج را تشکیل می دهد.

امواج الکترو مغناطیس(Electromagentic waves)

گستره ی وسیعی است ازامواجی که از دو میدان نوسانی الکتریکی و مغناطیسی عمود بر هم تشکیل شده اند و می توانند در خلا هم منتشر شوند.این امواج با سرعت نور حرکت میکنند و بر حسب افزایش   طول موج عبارتند از پرتوهای گاما-ایکس-فرابنفش-مریی-فروسرخ و امواج هرتز.

امواج طولی(Longitudinal waves)

امواجی که در ان ها راستای نوسان یا جابجایی ذرات محیط در راستای انتشار صورت میگیرد.مانند امواج صوتی در هوا.

امواج عرضی(Transvares waves)

امواجی که در ان ها راستای ارتعاش یا جابجایی در سطحی عمود بر راستای انتشار صورت میگیرد.مانند امواجالکترو مغناطیس.

پخش نور(Diffusion of light)

تغییر جهت پرتو های نور در یک محیط مانند عبور نور از مه است.برخورد نور با مولکول های یک گاز نیز سبب پخش نور می شود.

پراش(Diffraction)

پدیده ی انحراف مثلا امواج نوری از خط راست ضمن عبور از نزدیک لبه یا موانع است که بر خلاف قوانین نور هندسی صورت می پذیرد.این پدیده در مورد امواج وابسته به ماده نظیر الکترون و پروتون نیز صادق است.

پراکندگی(scattering)

انحرافی است که هر تابشی در نتیجه ی برخورد با ماده حاصل می کند.رنگ آبی آسمان به علت پراکندگی نور توسط مولکولهای هواست.

به طور کلی دو نوع موج در طبیعت یافت میشود: ۱)امواج مکانیکی ـ۲)امواج الکترو مغناطیسی.امواج مکانیکی امواجی هستند که فقط در محیط های مادی منتشر میشوند.محیط انتشار این نوع موج میتواند یک بعدی مانند طناب-دو بعدی مانند سطح آب-سه بعدی مانند فضا باشد.صوت و زلزله و امواج سطح آب نمونه هایی از امواج مکانیکی اند.

امواج الکترو مغناطیس امواجی هستند که علاوه بر بعضی محیطهای مادی که برای آنها شفاف اند از خلا نیز عبور میکنند.سرعت این امواج نسلت به امواج مکانیکی بسیار زیاد است.امواج الکترو مغناطیسی طیف گسترده ای را تشکیل میدهند و شامل پرتو ها ی گاما،ایکس،فرابنفش،نور،فرو سرخ و امواج رادیویی اند.این امواج از دو میدان نوسانی الکتریکی و مغناطیسی عمود بر هم تشکیل شده اند.

موج ها را علاوه بر تقسیم بندی مکانیکی و الکترو مغناطیسی که مربوط به ماهیت جداگانه ی آنهاست،به امواج طولی،عرضی،رونده،ایستاده (یا ساکن)،تخت،کروی و قطبیده (یا پلاریزه)دسته بندی میکنند.

انرژی خورشید به صورت امواج الکترو مغناطیسی به زمین می رسد. امواچ الکترو مغناطیسی طیف گسترده ای دارند که شامل پر تو های گاما-ایکس-نور-امواج رادیویی و ... هستند. وجود امواج الکترو  مغناطیسی توسط ماکسول پیشبینی شد. او با استفاده از قانون های کولن-گاوس-آمپر و فارادی توانست مبانی نظری الکتریسیته  و مغناطیس را به وسیله ۴ معادله نشان دهد. ماکسول ثابت کرد که   امواج الکترو مغناطیسی از دو میدان الکتریکی و مغناطیسی عمود بر هم تشکیل شده اند.این میدانهای  نوسانی انرژی موج را با سرعت نور گسیل می کنند. نور هم موج الکترو مغناطیسی است. پس از ده سال از درگذشت ماکسول: هرتز توانست امواج الکترو مغناطیسی را تولید کند.هرتز دریافت که امواج الکترو مغناطیس مانند نور بازتابیده و شکسته می شوند. 

ستارگان نواختر

در سال 1592 ، هنگامی که در صورت فلکی ذات الکرسی ستاره جدیدی با روشنی قابل توجه ، مشاهده شد، نجوم اروپایی از خواب طولانی برخاسته بود. تیکو براهه جوان ستاره جدید را به دقت رصد کرد و کتاب نواختران (Denous Stella) را نوشت. بر اساس نام این کتاب است که هر ستاره جدید را نواختر خوانده‌اند.

 ابرنو اخترها

قابل توجه‌ترین نواختری که پس از اختراع تلسكوپ ظاهر شد ستاره‌ای بود که ارنست هارویک (Ernest Hanwrg) اخترشناس آلمانی ، در سال 1885 در کهکشان امراة المسلسه کشف کرد و به آن نام امراة المسلسه S داده شد. اگر این ستاره کمی روشن بود، با چشم غیر مسلح نیز دیده می‌شد. در آن زمان کسی نمی‌دانست که کهکشان مزبور چقدر دور است یا چقدر بزرگ است. اما پس از نتیجه گیریهای هابل درباره فاصله این کهکشان ، ناگهان روشنایی نواختری که در سال 1885 ظاهر شده بود، اخترشناسان را دچار حیرت کرد. این نو اختر می‌بایست 10000 برابر روشن‌تر از نواختران معمولی باشد. این یک ابر نواختر (Super nova) بود.

تفاوت بین یک نواختر و ابر نو اختر

رفتار فیزیکی ابر نواختران آشکارا با رفتار فیزیکی نواختران متفاوت است و اخترشناسان به بررسی جزئیات طیفهای آنها مشتاقند. اشکال اصلی این است که ابر نواختران کمیاب هستند. به عقیده تسویکی ، در هر هزار سال بطور متوسط سه ابر نواختر در کهکشان ظاهر می‌شود. روشنایی یک ابر نواختر (با قدر مطلق هايي  از مرتبه 14- و بطور تصادفی 17-) فقط می‌تواند نتیجه یک انفجار كامل یعنی تکه تکه شدن یک ستاره ، باشد.
زندگی هر ستاره ابر غول دارای بیش از 10 برابر جرم خورشیدی در انفجاری عظیم به نام ابرنواختر پایان می‌یابد. این انفجار آنچنان پر انرژی است که شاید از کهکشان کاملی با میلیاردها ستاره ، درخشنده‌تر شود. شاید تا مدتی از دید ناظر زمینی این ابر نواختر به صورت ستاره تازه و خیلی درخشان به نظر برسد. اگر از این انفجار ، هسته‌ای با 1.4 الی 3 جرم خورشیدی بجای ماند، هسته کوچک می‌شود و ستاره نوتروني تشکیل می‌دهد. اگر جرم هسته از 3 برابر جرم خورشیدی بیشتر باشد، جاذبه آن را وا می‌دارد که بیشتر منقبض شود تا حفره سیاه تشکیل بدهد.

انفجار ابر نواختران

انرژی که از انفجار هر ابر نواختر آزاد می‌شود، می‌تواند دهها هزار سیاره نظیر زمین را ویران کند. همگی ابر نواخترها ویرانگر نیستند، ولی این انفجارها عناصر بوجود آمده در درون ستارگان را در فضای میان ستاره‌ای منتشر می‌کنند تا در آنجا به ستارگان و سیارات تازه تبدیل شوند. اتمهای کربن که بخشی از مولکولهای تشکیل دهنده اکثر غذاها و بدنمان هستند، برای نخستین بار در داخل ستارگان ایجاد شده‌اند.

برگزیده‌ای از ابر نواختران

به رغم درخشندگی شدید ، در هر قرن فقط دو یا سه ابر نواختر در کهکشانمان مشاهده می‌شوند. این فهرست برخی از ابر نواخترهای شناخته شده است:

 الکترو مغناطیس پر کنم:

۱)دوره با بسامد چه ارتباطی دارد؟

۱.نسبت مستقیم دارد.

۲.با جذر آن نسبت مستقیم دارد.

۳.نبت عکس دارد.

۴.با جذر آن نسبت معکوس دارد.

۲)برای یک نوسانگر ساده کدام کمیت به زمان بستگی ندارد؟

۱.انرژی جنبشی           ۲.انرژی مکانیکی             ۳.انرژی پتانسیل          ۴.اندازه حرکت

۳)وزنه ای به فنر قائمی آویخته شده و دارای حرکت هماهنگ ساده است.در حالتی که وزنه از وضع تعادل به بالاترین ارتفاع می رود :انرژی جنبشی -پتانسیل گرانشی -پتانسیل کشسانی وزنه ی فنر به ترتیب چه تغییری میکند؟

۱.کم  ـ زیاد ـ کم

۲.کم ـ کم ـ زیاد

۳.کم ـ زیاد ـ زیاد

۴.زیاد ـ کم ـ کم

۴)یکای شذت موج چیست؟

۱.وات             ۲.ژول              ۳.ژول بر متر مربع           ۴.وات بر متر مربع

۵)شدت موج با کدام عامل نسبت مستقیم دارد؟

۱.دامنه          ۲.بسامد         ۳.سرعت انتشار             ۴.دوره

۶)نقش تداخلی چیست؟

۱.تداخل موج های نور است.

۲.نوار های تاریک و روشن روی پرده است.

۳.ترکیب امواج نوری است.

۴.بر هم نهی امواج است.

۷)چه امواجی با هم تداخل می کنند؟

۱.فقط امواج مکانیکی.

۲.فقط امواج الکترو مغناطیسی.

۳.فقط امواج عرضی.

۴.هر نوع موجی می تواند تداخل داشته باشد.

۸)کدام موج برای انتشار به ماده نیاز ندارد؟

۱.صوت            ۲.موج رادیویی           ۳.موج طولی          ۴.موج مکانیکی

۹)کدام دسته از امواج زیر به ترتیب افزایش بسامد نوشته شده اند؟

۱.فرابنفش-رادیویی-نور-گرما

۲.رادیویی-نور-فرابنفش-گاما

۳.گاما-فرابنفش- نور-رادیویی

۴.نور-فرابنفش-گاما-رادیویی

۱۰)در چه صورت میدان مغناطیسی ایجاد می شود؟

۱.فقط با جریان الکتریکی.

۲.فقط با میدان الکتریکی ثابت.

۳.فقط با میدان الکتریکی متغیر.

۴.یک جریان الکتریکی یا یک میدان الکتریکی متغیر وجود داشته باشد.