كهكشان فعال چيست؟

دانشمندان فكر ميكردند كهكشان هاي فعال با سياهچاله هاي بزرگ پيوند دارند. و در اصل اين كهكشانها در مركزشان سياهچاله اي بسيار پرجرم(چگال تر از سياهچاله هاي عادي) دارند. اما بيشتر اين سياهچاله ها خاموش اند همه ي ماده اين كهكشانها در مدار پايداري به دور سياهچاله ها است ماده هنگامي كه به درون سياهچاله سقوط مي كند در هنگام افق رويداد به دليل جاذبه زياد بسيار داغ مي شود و امواج بسياري از خود تشعشع مي كند.

كهكشان هاي فعال به 4دسته تقسيم مي شوند:

1.كهكشان هاي راديويي

مثل NGC 383  ناحيه مركزي اين كهكشان بوسيله ي حلقه ي غبار اطراف آن پنهان شده و رصدگران جتها و lobes  را مي توانند رصد كنند.

2.كوازار

در زمين رصدگران مي توانند مركز درخشان و حلقه ي غبار اطراف  آن و صفحه ي كنار آن كهكشان را ببينند.

3.بليزر

يا همان اجرام BL  سوسماري بوسيله نور زياد پنهان شده اند ولي radio lobes بعضي وقتها مي تواند آشكار شود.

4.سيفرت

مثل M106 هسته و صفحه ي كهكشان يكپارچه شده و در معرض ديد ما قرار گرفته و فعاليت كهكشان كمتر است.

خب سلام

بدون مقدمه میرم سر اصل مطلب (درباره روز نجوم) :

ما روز نجوم با دوستای نجومیمون(فرشته پانی خودم سحر شهرزاد)و البته تینا که المپیاد ریاضیه ولی به نجوم علاقه داره رفتیم فرهنگسرای پایداری البته چند تامون اونجا غرفه داشتیم و برای کار ها زودتر رفتیم اونجا اشخاص زیادی رو دیدیم:آقای تفرشی- آقای ترابی-خانم عظیم لو (معلم نجوم کرویمون) آقای صفاریان پور و آقای سنگری (که برای ساخت تلسکوپ با ایشان آشنا شده بودم)

اونجا غرفه های زیادی بود که اکثریت کارای جالبی داشتند عده ای هم بودن که سعی می کردن با تلسکوپ یه کاری کنن ولی متاسفانه هوا شدید ابری بود حدود ۵ ساعت اونجا بدیم تقریبا به همه غرفه ها یه سری زدیم با چند تا گروهم برای برنامه های رصدیشون صحبت کردیم یه غرفه بود که برای هممون جالب بود درباره آلودگی نوری اول توضیح میدادن بعد اگر موافق بودی می تونستی که عهدنامه رو امضا کنی که فکر می کنم ۵ تا بند داشت (ما هممون امضا کردیم)

بعد از اون تصمیم گرفتیم که برای بعد از ظهر یه سری به رصدخانه زعفرانیه بزنیم که بریم اونجا هم دوستامونو ببینیم(چند تامون اونجا هم کلاس می ریم) البته بدون بچه هایی که غرفه داشتن ولی متاسفانه اونجا فراموش کردیم که عکس بگیریم ولی انصافا اونجا خیلی شلوغ تر بود البته غرفه دانش آموزی بود چند تا هم از این بچه های کوچولوی گوگولی بودن که یه سری مقوا دور گردنشون بود و درباره صور فلکی به بازدید کننده ها اطلاعات می دادن من که ازشون خیلی خوشم اومد یه غرفه بود که لیوان هایی را میفروخت که عکس سیارات مختلف روشون بود یه غرفه بود که همش درباره منظومه شمسی بود یکی هم بود که غرفه رصدی بود و همه داشتن تلاش می کردن وقتی که ماه از پشت ابر اومد بیرون اونو بگیرن (این قسمت خیلی جالب بود چون ماه که برای ۳۰ ثانیه از پشت ابرها اومد بیرون انچنان صدای دست و سوتی از شدت هیجان بلند شد که همه سرشونو بالا کردن ببینن چی شده) خلاصه روزخیلی خنده دار و جالبی بود .....................

و يك عكس ويژه!!!!!

باشگاه نجوم این ماه  طبق سنت همیشگی چهارشنبه آخر ماه برگزار می شود. و در مورد نجوم اپتیکی و طرح رصدخانه ملی است.

آدرس: خیابان شریعتی-نرسیده به پل سیدخندان- مخابرات- سالن شهید قندی

ساعت ۵/۲ الی ۸

۱.سياره اي با جرم 3*10²³ كيلوگرم اگر دوره گردش آن 21روز باشد حد رش قمر آن را با جرم 1.42*10¹⁷ و دوره گردش 12.23 روز حساب كنيد.

۲.مقدار انرژي خورشيدي كه روي يك سيارك با جرم 13*10⁹ كيلوگرم و چگالي 2.46 با فاصله ي 1.8 AU فرود مي آيد و حداكثر شار آلبدو سيارك به زمين را حساب كنيد.

نكته: سوال ها را فقط توي 10 دقيقه يا كمتر نوشتم پس اصلا جواب هاي عجيب غريب ايرادي ندارد اين 2 تا سوال رو هم چون تقاضا كرده بوديد گذاشتم منتظر سوال هاي بهتر و بيشتر ما باشيد!!!

اول این که روز نجوم گذشتتون مبارکامیدوارم که بهتون خوش گذشته باشه و تونسته باشین جند نفر رو به نجوم علاقه مند کنین!!!

به همین مناسبت ما یه گزارش نسبتا تصویری براتون حاضر کردیم و سعی می کنیم در اسرع وقت اونو براتون حاضر کنیم پس منتظر باشید .......

 سلام دوستان  

روز نجوم مبارک 

AsTrOnOmY

وقتي پا به دنياي نجوم می گذاريم با دنيايي از اعداد و الفباهای گوناگون روبرو می شويم. بعضی اوقات نظم موجود در آنها نيز آدم را گيج می کند. هر کسی می تواند ستاره ای مانند وگا را در آسمان پيدا كند و تشخيص دهد، ولي دليل اينکه ما به نامهایBD +38°3238, Alpha Lyrae, 3 Lyrae, HR 7001, GC 25466, HD 172167, SAO 67174, ADS 11510  و هزاران نام ديگر نيز نياز داريم چيست؟

وقتي پا به دنياي نجوم می گذاريم با دنيايي از اعداد و الفباهای گوناگون روبرو می شويم. بعضی اوقات نظم موجود در آنها نيز آدم را گيج می کند. هر کسی می تواند ستاره ای مانند وگا را در آسمان پيدا كند و تشخيص دهد، ولي دليل اينکه ما به نامهایBD +38°3238, Alpha Lyrae, 3 Lyrae, HR 7001, GC 25466, HD 172167, SAO 67174, ADS 11510  و هزاران نام ديگر نيز نياز داريم چيست؟

دست كم تازه کارها در سردرگميشان تنها نيستند. اولين فرهنگ لغات اجرام آسمانی در سال 1983 تنظيم شد که بيش از 10,000 سيستم نامگذاری مختلف را توضيح می داد و بيشتر در مورد اجرام کم نوری بود که توسط حرفه اي ها مطالعه می شدند. ويرايش گران آن از اينکه روزی اين فرهنگ لغت منظم, معنا دار و کامل شود نااميد بودند. به همين خاطر اين فهرست ها بسيار درهم و پر از طرح هايي مربوط به گذشته هاي بسيار دور است.

خوشبختانه يک منجم آماتور علاقه مند و جدي، تنها نياز به دانستن جزء کوچکی از اين سيستم نامگذاری دارد. ما در اين مقاله به بررسی معانی و تاريخ های ستارگانی که اغلب با آنها مواجه می شويم می پردازيم.

از دوران باستان ستارگان نيز مانند انسانها هر کدام نام اختصاصي داشتند مانند: وگا و دنب.

اما امروزه تنها معدودي از درخشان ترين ستارگان، دارای نام اختصاصي هستند كه اين به طور حتم بهتر است.

نام ستارگان شاعرانه و مربوط به اسطوره های کهن صورت های فلکی هستند (که اغلب عربیِ تحريف شده است.) اما مطالعه ستارگان به سادگي در اينجا تمام نمی شود.

"دنب" برای اغلب علاقه مندان نجوم يعنی روشن ترين ستاره صورت فلكي دجاجه اما همين نام در گذشته بر روی حداقل پنج ستاره ديگر نيز قرار داشت.

به علاوه نام کامل ستارگان بيش از تعدادی است که بتوان آنها را هميشه به خاطر سپرد.

کاتالوگ ستارگان درخشان "Yale", ويرايش چهارم (1982)، 845 عدد از آنها را نام برده است. هر منجمی معنای شباهنگ يا جدي را می داند اما از هر صد نفر يک نفر همPishpai (Mu Geminorum), Alsciaukat (31 Lyncis), Dhur (Delta Leonis),  يا Zujj al Nushshabah (Gamma Sagittarii).  را تشخيص نمی دهد.

سيستم الفبای يونانی, فهرست ساده تری است که  بوسيله منجم آلمانی يوهان باير در سال 1603 پيشنهاد شد. باير در اطلس ستارگان زيبايش كه آرانُمتريا (Uranometria) نام داشت, ستارگان بسياری را در صورت های فلکی، با حروف کوچک يوناني نامگذاری کرد. در بيشتر موارد پرنورترين ستاره يک صورت فلکی را آلفا نام گذاری نموده بود و سپس بقيه ستارگان را براساس روشنايي دسته بندی كرد و به هر دسته يک حرف نسبت داد و بدين ترتيب تمام ستارگان صورت های فلکی باستانی نامگذاری شد.

روش نامگذاري باير به سرعت شهرت يافت. نام هر ستاره از هر صورت فلکی، از تركيب حروف و نام لاتين آن صورت فلکی تشكيل شده بود. پس با اين روش ستاره آلفا در صورت فلکی قنطورس را آلفا قنطورس (آلفای قنطورس) مي توان ناميد.

از آنجا كه در زمان گذشته بيشتر تحصيل کرده گان, لاتين و يونانی می دانستند, خود به خود چنين کلماتی بر زبان ها جاری می شد اما امروزه بيشتر رصدگران در ابتدا در مورد الفبای يونانی و کلمات لاتين با مشکل مواجه می شوند. دير يا زود همه کسانی که با ستارگان سر و کار دارند بايد بنشينند و حروف يوناني(در جدول زير آمده است) و نام لاتين 88 صورت فلکی (که اغلب در انتهاي کتابهای نجومی آورده شده است) را ياد بگيرند.

تعداد زيادی ستاره در يک صورت فلکی وجود دارد اما تنها 24 حرف يونانی داريم. گاهی يک حرف مرتباً با انديس های متفاوت برای نامگذاری ستارگان نزديک به هم به کار برده می شود. اما برای بررسی بهتر آسمان احتياج به اسامی بسيار بيشتری داريم. از اين رو منجمان براي ادامه كار نامگذاري از اعداد استفاده نمودند.

در سال 1712 جان فلامستيد، منجم انجمن اخترشناسي سلطنتی انگليس، شروع به نامگذاری ستارگان هر صورت فلکی از شرق به غرب بر اساس بعد نمود، که کمک بزرگی برای پيدا کردن يک ستاره از روی نقشه بود.

در اين سيستم نامگذاري به عنوان مثال, 80 ثور در سمت شرق 79 ثور و سمت غرب 81 ثور قرار مي گيرد. (سال هاي زيادي از ابداع اين سيستم توسط فلامستيد گذشته است، اما دستگاه مختصاتي كه او به كار برد، هنوز هم با شرق و غرب سماوی به خوبی مطابقت دارد).

همه ستارگان بدون توجه به اينکه حرف يونانی دارند يا نه، عدد گذاری شدند و به همين دليل است که براي مثال آلفا ليرا, 3 ليرا نيز خوانده مي شود. همه 2682 ستاره شماره فلامستيدی گرفتند. بالاترين شماره فلامستيد در ميان صورت های فلکی 140 ثور (140 Tauri) است.

در اين بين موارد مشكل سازي نيز به وجود مي آمد. وقتی مرزهای صورت فلکی ها در سال 1930 مشخص شدند، دسته ای از ستارگان شماره گذاری شده بوسيله فلامستيد، بيرون از صورت فلکی خود قرار گرفتند. از اين رو ستاره 30 تكشاخ امروزه در صورت فلكي مار آبي و ستاره 49 مار در صورت فلكي جاثي در نظر گرفته می شود.

چون چنين مواردی در شناخت ستارگان باعث سردرگمی می گردند, بهتر است کنار گذاشته شوند و هرگز استفاده نشوند.

هيچ کس ستارگاني كه پائين تر از نيمكره جنوبي آسمان انگليس قرار داشتند را نام گذاری نکرده بود. به همين خاطر در جنوبی ترين صورت های فلکی، ستارگان اغلب با حروف بزرگ و کوچک رومی مشخص شده اند، مانند L² كشتيدم (L² Puppis) و g حمال.

از زمان باير چندين نقشه بردار مختلف از حروف رومی برای نامگذاري ستارگان نيمكره جنوبی آسمان استفاده نمودند، اما در آسمان شمالی آنها ديگر استفاده نمی شوند.

فهرست هرکولين:

در قرن 19 به دليل افزايش روز افزون نيازها، همه تلاش ها براي نامگذاری با شکست روبرو شد.

تلسکوپ ها صد ها هزار ستاره ديگر را پيش روي دانشمندان قرار دادند و هر کس يك نام اختصاصی بر روی آنها گذاشت.

فردريش آرگلاندر (F. W. A. Argelander) اخترشناس دقيق و با تجربه رصد خانه " بن" شروع به اندازه گيری موقعيت ستارگان با يک تلسکوپ بازتابی 3 اينچ برای تهيه يک فهرست بسيار پر جرم Bonner Durchmusterung (Bonn survey) نمود.

فهرست BD متشکل از 324188 ستاره با حداقل قدر 5/9 بود. آرگلاندر و جانشين او آسمان را به محدوده ميل های يک درجه ای تقسيم نمودند که 24 ساعت بعد را می پوشاند. ستارگان هر محدوده ای بر اساس بعدشان نام گذاری و صورت های فلکی که ستارگان در آن بودند ناديده گرفته شدند.

بنابراين BD +38°3238 وگا يعنی 3238 امين ستاره (محاسبه شده از بعد صفر درجه) در ناحيه ای بين +38° و +39°.

BD اصلی تنها نيمی از آسمان را پوشش می داد: از قطب شمال تا ميل 2- درجه. بعد ها يک فهرست مکمل جنوبی تر به نام SBD ، دامنه آن را به ميل 23- رساند و 133659 ستاره ديگر را پوشش داد.

فهرست Cordoba Durchmusterung (CD or CoD) کار را تمام کرد و 613,953 ستاره ديگر را تا قطب جنوب سماوی گردآوري نمود. همه آنها در  durchmusterungيا DM با تعداد 1,071,800 ستاره گردآوری شدند.

جزئيات دقيق، موقعيت هاي درست و قابل اعتماد نقشه هاي BD  سبب شد تا اين نقشه نزديک به يک قرن ابزار دست منجمان باشد. هنوز هم گاهي با نام Durchmusterung مواجه می شويم. در اين فهرست عرض جغرافيايي به طور مطلوب با الگو های استاندارد تطابق ندارد. اغلب آنها با دقت رصد با چشم می باشند.

ستارگان متغير دارای سيستم نامگذاری مخصوص به خود هستند. اين کار نيز به وسيله آرگلاندرِ(Argelander) پر انرژی انجام شد. او اولين متغيری را که در يک صورت فلکی يافت R (از آنجايي که باير در نامگذاری دورترين ستاره از حرف رومی Q  استفاده کرده بود) ناميد و نام آن صورت فلکی را به آن ضميمه کرد.

متغيير بعدی S  و بالاخره تا Z اين كار را ادامه داد. بعد از Z دوباره به R بازگشت و آن را در كنار R قبلي قرار داد يعني: RR و به همين ترتيب RS تا RZ. سپس به S بازگشت و با SS نامذاري را ادامه داد تا SZ رسيد و آن قدر اين روند را ادامه داد تا به ZZ رسيد. اگر يک متغير در حال حاضر نام يونانی دارد, از زمان آرگلندر باقی مانده است.

اما متغير های جديدی در حال کشف شدن هستند!

بعد از ZZ, منجمان تصميم گرفتند به AA, AB و تا AZ پيش بروند(J حذف شد زيرا در برخی زبان ها با I اشتباه می شد.) بعد BB تا BZ تا QZ.

با اين روش و تا اينجا 334 تايي ستاره متغير را در يك صورت فلكي مي توان نامگذاري نمود، اما همچنان اين روش برای صورت هاي فلکی شلوغ نامناسب است.

قبل از شروع کردن يک سيستم نامگذاری سه تايي, منجمان تصميم به استفاده از يک شکل مطلوب و ساده برای ستارگان متغيير نمودند: V335، V336. اين يک كار عاقلانه بود. در سال 2003 بالاترين شماره ستاره متغير V5112 Sagittarii بود.

فهرست های مركب:

فهرست بزرگ و كامل تر بعد از BD, فهرست طيف ستاره ای هنری دراپر(Henry Draper)  است که Annie J. Cannon در سال 1910 در رصدخانه دانشگاه هاروارد تنظيم نمود و در آن 225300 ستاره بر اساس بعد منظم شده است. بعدها تعداد ستاره بيشتری توسط مکمل هنری دراپر( Henry Draper Extension) اضافه شد. اين فهرست شامل شماره های HDE می شود. هر ستاره با نشان HD  يا HDE  مورد طيف سنجي قرار گرفت.

در اين بين کاتالوگ ديگري در هاروارد تهيه شد: فهرست بازنويسی طيف نگاری هاروارد (Revised Harvard Photometry) در سال 1908 كه براي به دست آوردن قدر دقيق9110 ستاره درخشان تا قدر حدود 5/6 جستجو كرد.

حتی اکنون نيز فهرست HR به عنوان پايه فهرست مدرن ستارگان پر نور يال ( Yale Bright Star) محسوب مي شود كه به خاطر اطلاعات جزيي اش همچنان كاربرد گسترده اي در مورد ستارگان درخشان دارد.

سيستم ديگر شماره گذاری ستارگان که امروزه استفاده می شود, SAO و مربوط به فهرست ستارگان رصد خانه اخترفيزيكي اسميت سونين (1966) است که اين هم (با استفاده از نقشه های آسمان) در دانشگاه هاروارد تهيه شد.

اين فهرست موقعيت بسيار دقيق 258997 ستاره را تا حدود قدر 9 می دهد، هرچند کيفيت آن برای ستارگان کم نور زياد نيست.

ستارگان SAO بر اساس بعد با محدوديت گستردگی 10 درجه در ميل شماره گذاری شده اند که کل کره سماوی را پوشش می دهد.

شماره های SAO با استفاده گسترده از GC  (General Catalogue) فهرست 33342 ستاره ای Benjamin Boss (1937) تهيه شد.

يکی از بزرگترين فهرست های جديد فهرست راهنما ی ستارگان (Guide Star Catalog)تلسکوپ فضايي هابل است و بزرگتر از آن است که بتوان چاپ کرد و فقط بر روی دو سی دی قرار دارد. موقعيت فهرست GSC معمولاً با دقت نزديک به دقيقه قوسی و قدر دقيق چند دهم برای 18819291 جرم است.

روشنترين ستارگان GSC دارای قدر 9 (برای ستارگان پر نورتر نمی توان از دوربين هادی هابل استفاده نمود.)

ستارگان کم نورتر اغلب دارای قدر 13 يا 14 و گاهي 15 هستند.

به طور کلی 15169873 ستاره در اين ليست وجود دارند. بيشتر اين 36 ميليون جرم, کهکشان های کم نور و کوچکند و بيشتر آنها هرگز با چشم انسان ديده نشده اند. ماشين ها موقعيت آنها را از روی صفحات عکسی اندازه گيری نمودند. يک ستاره مشخص در ليست 1234 1132 GSC  يک جسم درخشان با قدر 13.3 در صورت فلکی ثور است. اولين چهار رقم يکی از 9537 مناطق کوچک آسمان را مشخص می کند.آخرين چهار رقم, شماره سريال جرمی در همين ناحيه است.

اخيراً فهرست های هيپاركوس( Hipparcos) و تيكو (Tycho) جای فهرست يک مليونی ستارگان پرنور GSC را گرفته اند.

ستارگان TYC و به خصوص HIP موقعيت, قدر, فاصله و حرکتشان با دقت بالا توسط ماهواره هيپاركوس که مبدأ آن توسط آژانس فضايي اروپا سال 1990 در نظر گرفته شد.

فهرست های وسيعتر اکنون در حال تهيه شدن هستند- مانند the Sloan Digital Sky Survey (SDSS) و Two-Micron All Sky Survey (2MASS).

بخش هاي زيادي از فضا شامل غبار، ابرهاي چگال و ذرات است كه از ديدگاه ما پنهان مي ماند و در حقيقت اين مناطق جايگاه شكل گيري ستارگان و يا قلب كهكشان ها است كه بوسيله پرتوهاي فروسرخ مي توانيم نقاط سرد فضا را مورد مطالعه قرار دهيم زيرا پرتوهاي فروسرخ مي توانند ميان گاز و غبار هم حركت كنند.

در سال 1950 دانشمندان بوسيله تلسكوپ راديويي يك منبع از امواج را ديدند كه مثل ديگر اجرام نبود و براي شناسايي آن از تداخل سنج و تلسكوپ هاي بزرگتر استفاده كردند. تا سال 1960 صدها جرم شبيه آن كشف شد و در سومين كاتالوگ كمبريج انتشار يافت. منجمان براي يافتن اجرام همتاي آن آسمان را پوييدند و در همان سال منبع راديويي 3C 48 را يافتند كه آن را بصورت ستاره آبي كم نوري ديدند. در طيف آن خطوط پهن و نامشخص را مشاهده كردند و انتقال به سرخ آن را 37% سرعت نور تعيين كردند.

اين كوازارها جزو اجرامي هستند كه تا امروزه بسيار توجه دانشمندان را به خود جلب كردند و باعث شدند تا فرضيات زيادي در مورد آنان زده شود. بخاطر محدود بودن سرعت نور و فاصله ي بسيار زياد كوازارها نوري كه به ما مي رسد حاوي اطلاعاتي در مورد لحظه هاي بعد از Big Bang است.

خواص كوازارها را به راحتي مي توان با كهكشان هاي كوچك فعال مقايسه كرد زيرا خطوط نشري آنها خيلي به هم نزديك است. آنها در فاصله 780ميليون تا 28 بيليون سال نوري از ما به سر مي برند و با اين فاصله ي زياد علي رغم اينكه به كوچكي منظومه شمسي ما هستند بسيار درخشنده اند و درخشندگي آنها 100 تا 1000 برابر كهكشان هاي پر ستاره است. درخشنده ترين كوازار APM 08279+5255  كه در سال 1998 با قدر مطلق 32.2- كشف شد. كوازارها عموما در تلسكوپ هاي بسيار بزرگ بصورت نقطه اي نوراني ديده مي شوند. در سال 1962 كوازار 3C 273 با قدر ظاهري 12.9 و قدر مطلق 26.7- كشف شد كه استثناء با تلسكوپ هاي آماتوري هم در صورت فلكي سنبله قابل ديدن است و در فاصله 2.44 بيليون سال نوري از ما قرار دارد. اين اجرام عموما از انتقال به سرخ بالايي برخوردارند و به طور ميانگين با 90% سرعت نور از ما دور مي شوند البته انتقال به سرخشان از 06/0 تا 4/6 متفاوت است.

كوازارها نوساناتي در طي يك ماه، يك هفته، يك روز و يا حتي يك ساعت دارند. بيشترين نوسان را كوازار J 1819+3846 دارد. اين شواهد دانشمندان را مجاز مي كند كه فرضيه اي را بگويند كه آنها موادي را از خود خلق و از ناحيه كوچكي منتشر مي كنند.

كوازارها شايد به راحتي به اندازه ي صدها كهكشان متعادل ان‍‍‍رژي خارج مي كنند. آنها در طول يكسال جرمي حدود 1000 ستاره را مي بلعند و اين خوراك را از حلقه ي مواد اطراف خود تامين مي كنند اين مواد بلعيده شده انرژي كوازار را تامين مي كند. گويا اين اجرام گرسنگاني هستند كه پشت ذرات و غبار تيره كيهاني به بلعيدن اجرام اطراف خود مشغولند در زماني كه گاز و غبار محيط يك كوازار تمام مي شود آن به يك كهكشان عادي تبديل مي شود. گرانش سياهچاله ي كوازارها خيلي قوي است در حالي كه اندازه ي آن نسبت به ستاره ي سوزاني به همان جرم و همان قدرت جاذبه بسيار كوچك است در نتيجه گازي كه به درون آن سقوط مي كند پيش از آنكه به سطح افق رويداد برسد و از ديد ما پنهان شود در ميدان گرانشي حسابي داغ مي شودو مثل يك لامپ نيرومند پرتو X  شروع به تابش مي كند. اين پديده درخشش ادينگتون نام دارد و به صورت زير محاسبه مي شود:

 30000 .M/M_Sun. L_Sun  =  L_Edd

كه M  همان جرم سياهچاله است. سياهچاله ها نيرومندترين چشمه هاي پرتوي X هستند كه در سرتاسر كيهان مي شود پيدا كرد. قسمتي هم از گازهاي كوازار با سرعت نور بوسيله ي "جت" به بيرون زبانه مي كشد.‌

كوازارها در طيف هاي الكترومغناطيس ديده مي شوند( راديويي، مادون قرمز، نور مريي، فرابنفش، اشعه ي ايكس، گاما) ولي بيشتر در محدوده فرابنفش درخشندگي دارند و انر‍ژي معادل اجرام مادون قرمز دوردست را دارند. بعضي از آنها مثل IRAS 18508-7815  خطوط نشري قوي از آهن يونيزه نشان دادند و وجود عناصر سنگين تر از هليم عادي نيست.

منابع:

نشريه انجمن علمي-آموزشي معلمان فيزيك اصفهان (زمستان 1386)

www.hubblesite.org

www.nasa.gov

www.sdss.org

 www.en.wikipedia.org

www.astro.keele.ac.uk

سلام خواستم یه سری اطلاعات کلی درباره ابر های مریخ واستون بگم به نظرم اومد که می تونه جالب باشه:

در جو مریخ، ابرهایی ساخته شده از ذرات یخ زده دی اکسید کربن در ارتفاعات بالا شکل می گیرند. به علاوه تشکیل ابر و مه با ذرات یخ آب بسیار رایج است. بیشترین زمانی که مه در هوا وجود دارد اوایل صبح می باشد. در آن زمان هوا در سردترین حالت خود است درنتیجه بخار آب غلیظ می گردد.

این ابرها عموما از جنس غبار و مه سبنم و دیگر ذرات هستند که هر یک رنگ خاصی دارند:

1 : ابر های سفید: این ابرها بیشتر در نواحی استوایی به چشم میخورند و یک پدیده روزانه است که از صبح تشکیل می شود و با افزایش دما از بین میرند

2: ابرهای سفید - آبی :این ابرها خیلی شبیه به ابر های سفید است و تشخیص آن ها بسیار مشکل است تنها تفاوتی که دارند این است ک این ابر ها در نوای پایین تر جو تشکیل می شوند.

3 : ابر های زرد:این ابر ها در مواقعی که مریخ در حضیض مداری است وگرمای خورسید باعث صعود بادهایی که ذرات غبار سطحی را به همراه دارند میشود، به وجود می آیند ویؤگی این ابر ها این است که آن ها کوچک و کم عمر هستند ولی در بعضی از موارد کل سطح سیاره را می پوشانند.

4 : ابر های W شکل:این ابر ها با نواحی آتشفشانی سیاره مانند المپیوس همراه هستنند اغلب بزرگ اند و سریع حرکت می کنند.